تصمیم راهبردی ترانزیتی ایران؛ پایان گلوگاه دریاچه وان نزدیک است
به گزارش پایگاه خبری راهکو24، ایران در مسیر اتخاذ یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های راهبردی خود در حوزه ترانزیت ریلی قرار دارد؛ تصمیمی که می‌تواند نقش کشور را در کریدور شرق–غرب و اتصال چین به اروپا به طور بنیادین تقویت کند. پروژه ریلی مرند–چشمه‌ثریا که شمال‌غرب ایران را به شبکه ریلی ترکیه و اروپا متصل می‌کند، اکنون به یکی از حلقه‌های کلیدی اتصال ایران به اوراسیا تبدیل شده است.
کریدور چین–ایران–اروپا در مسیر تحقق
نشریه بین‌المللی «کاسپین پست» این مسیر را فراتر از یک خط‌آهن داخلی دانسته و تأکید کرده است که مرند–چشمه‌ثریا می‌تواند بخشی از یک کریدور ریلی پیوسته چین–ایران–اروپا باشد؛ مسیری که با افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی و ناامنی مسیرهای دریایی، اهمیت آن بیش از گذشته نمایان شده است.
تحرکات سیاسی و توافقات دوجانبه
دیدار اخیر سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، نقطه عطفی در احیای گفت‌وگوهای دوجانبه حمل‌ونقلی به شمار می‌رود. در این دیدار، اتصال خطوط ریلی در مرز ایران و ترکیه به‌طور جدی مطرح شد و اراده سیاسی برای فعال‌سازی ظرفیت‌های مغفول‌مانده ترانزیتی را نشان داد.
مرند–چشمه‌ثریا؛ جایگزین پایدار در مسیر اروپا
مسیر فعلی ایران به اروپا تنها از طریق گلوگاه دریاچه وان فعال است، جایی که خط‌آهن قطع شده و واگن‌ها با شناور منتقل می‌شوند. این فرآیند هزینه و زمان حمل را افزایش داده و ظرفیت عبوری را به حدود ۷۰۰ هزار تن در سال محدود کرده است. در این شرایط، خط‌آهن مرند–چشمه‌ثریا با طول حدود ۲۰۰ تا ۲۷۰ کیلومتر، مسیر جایگزین و پایدار برای ایران محسوب می‌شود و امکان دور زدن گره دریاچه وان را فراهم می‌آورد. بخشی از این خط‌آهن بهره‌برداری شده و طبق اعلام مدیرعامل راه‌آهن ایران، طی سه تا چهار سال آینده تکمیل خواهد شد.
ضرورت چندمسیره شدن ترانزیت
برخی کارشناسان نسبت به وابستگی بیش از حد ایران به مسیر ترکیه هشدار می‌دهند و معتقدند فعال‌سازی مسیرهای موازی در عراق، قفقاز، جلفا، ارمنستان و گرجستان برای کاهش ریسک و افزایش قدرت چانه‌زنی ایران ضروری است.
ایران؛ گره اصلی تجارت چین–اروپا
پروژه مرند–چشمه‌ثریا می‌تواند ایران را به بازیگری کلیدی در تجارت چندصد میلیارد دلاری چین–اروپا تبدیل کند. برنامه ورود ۳۰۰ قطار باری از چین به ایران و بازگشت آن‌ها با بار صادراتی کشور نشان می‌دهد ایران می‌تواند فراتر از مسیر عبوری، به یک گره فعال تجاری تبدیل شود. تحلیل‌ها حاکی است که با تصمیم سیاسی قاطع، تأمین مالی پایدار و دیپلماسی فعال ترانزیتی، این پروژه می‌تواند جایگاه ایران را به‌عنوان شاهراه اصلی اتصال شرق و غرب جهان تثبیت کند.